Ако мора баш да се каже која планина е најубава во Европа, тогаш поголемиот број ќе го вперат прстот кон Алпите, притоа карајќи се што е убаво и посебно таму. Мон Блан во Франција се издвојува по еден факт - со своите 4810 метри е највисок врв на Алпите, и долго се сметаше за највисок врв во Европа.

И денес многумина му го даваат тој епитет, додека други потолерантни го опишуваат како „највисокиот врв во Стара Европа“. Фантастична планина која со децении воодушевува илјадници туристи и планинари со својата убавина, атрактивни пејзажи и големата надморска височина која може, за момент, да ве однесе надвор од комфорната зона. Дали сонувате да зачекорите кон овој прекрасен врв?

Белата планина

Мон Блан во превод значи Бела планина, а Италијанците од другата страна овој планински венец го нарекуваат и Монте Бјанко. Своето име го добил поради белата боја што доминира на планината, односно бројните глечери: Glacier d'Argentiere, Glacier Bossons, Glacier du Tacul и Glacier Lechaux. Највеличествениот е Mer de glace (морето на мразот), вториот најголем глечер во Европа, веднаш зад глечерот Aletcsh во Швајцарија. За жал, глобалното затоплување ја врши својата работа, овие грандиозни заледени површини исчезнуваат, стануваат сè поопасни секоја година за многу алпинисти.

Mont Blanc

Прво искачување

Во 1786 година, за прв пат, по неколку неуспешни обиди, искачен е Мон Блан од страна на планинарскиот водич Жак Белмонт и физичарот Мишел Пакард. Искачувањето во тоа време беше незамислив подвиг, а самите протагонисти велат дека можат да му се заблагодарат само на доброто време кое им служеше. Имено, во тоа време немаше опрема за искачување, ниту постоеа техники за искачување како што знаеме денес. Белмонт и Пакард останаа на врвот два часа поради истражувачки причини, мерење на температурата, притисокот на воздухот и уживање во погледот што никогаш не можеа да го замислат. Тие добија и парична награда за овој потфат, кој беше актуелен 25 години. Следното лето, 1787 година, Белмонт однесе група од дури 17 луѓе на врвот, но подоцна почина, во истражување на други врвови. На овие двајца планинари им беше подигнат прекрасен споменик во центарот на градот Шамони.

Mont Blanc

Шамони

Можеби сте слушнале за овој град и неговиот епитет „најстарата дестинација на светот“, но можеби не сте знаеле дека е еден од најскапите туристички дестинации во светот. За планинарите постои еден камп кој е достапен за секој џеб, доколку резервите за храна и пијалоци ги обезбедите во супермаркетите. Рестораните и кафулињата се скапи, како и маркатните продавници за спортска опрема. Она што не може да се купи со ниедни пари е атмосферата на градските улици, убаво асфалтирани и уредни улици со многу стари куќи се една пријатна приказна за вашите очи, а современата приказна е на стотиците туристи и алпинисти од целиот свет кои се дојдени тука да ги реализираат своите соништа. Луѓето што наидуваат и од возбуда брзаат насекаде, уживаат онолку колку што и вие, се прават последни подготовки пред искачување, се купуваат намирници, со отворени очи се разгледува планинарска опрема во продавниците, и гласно се слушаат и коментираат тактики за искачувањето.

Mont Blanc

Во Шамони особено е бурно за време на големата трка „Ultra Trail du Mont Blanc“, кога неколку илјади тркачи од целиот свет доаѓаат со своите семејства на планинската трка околу Мон Блан. Во многу продавници за сувенири, секој ќе најде нешто за себе, но и подарок за своите блиски, а локалните продавници кои продаваат специјалитети ќе ве остават без здив, домашни колбаси и шунка, џем, вино и пиво, ликери, сирења... Доколку не останете без здив гледајќи ја познатата гастрономска понуда, тогаш ќе останете без здив кога ќе побарате цена. Се препорачува и посета на прекрасно уредените градски гробишта, посебно да се види ѕидот полн со спомен плочи на загинати и исчезнати алпинисти. Ова се луѓе кои дојдоа овде да ги остварат своите соништа и никогаш не се вратија дома. Нивните имиња врежани во мермер нè потсетуваат дека планината треба да се почитува - кога ќе се вратите од искачувањето, ставете цвет или запалете свеќа таму, заблагодарете им што ве чуваат безбедни.

Искачување на Мон Блан

На планината може да се стигне од неколку правци, а планинарите најчесто се одлучуваат за класичната патека „Гутер“. Огромното мнозинство влегуваат во жичарата која ги носи до видиковецот „Белви“ и потоа преминуваат во култниот планински трамвај кој ги носи до „Nid d'Aguile“ на 2300 метри надморска висина. Оттука започнува планинарската патека која ве води по планинска патека до планинарското засолниште на 2700 метри во кое можете да преспиете, а потоа продолжува до „Тет Рус“ планинарскиот дом на 3150 метри. Во домовите на Мон Блан секој има обврска претходно да направи резервација, која може да ја направите преку е-маил или телефон - не го заборавајте ова, бидејќи некои планинари имаат лошо искуство, поради тоа што немале резервација не смееле да спијат во домот! На 3800 метри се наоѓа планинарскиот дом „Гутер“ кој наликува на вселенски брод, а со својот изглед остава силен впечаток на оние кои се искачуваат. Изградбата траеше три години и чинеше дури 7 милиони евра, но не очекувајте љубезност од домарите и планинарска атмосфера - овие се строго комерцијални планинарски домови кои се сосема друг свет од она на што сме ние навикнати. Ако немате резервација, ноќевањето ќе ве чини 90 евра (доколку ве пуштат да преноќите).

Mont Blanc

Кулоарот на смртта и белиот свет

Помеѓу планинарските домови „Тет Рус“ и „Гутер“, по планинарската патека се издигнува една вертикала која ќе треба да ја искачите по ронливи карпи. Не е тешко, но мора да бидете внимателни бидејќи некој од другите искачувачи може да повлече камен кој може да падне на вашата глава, или под вас. Еден дел од оваа рута го зазема познатиот „Кулоар на смртта“, карпест канал низ кој паѓаат парчиња камења и мраз. Пред поминување мора да застанете и внимателно да слушате дали паѓаат камења, а овие 40 метри од патеката мора да ги поминете во брз од. Од домот „Гутер“ до врвот потребни се неколку часа, во зависност од вашата подготвеност и проблеми предизвикани од висината. Секако, мора да имате среќа и со времето, особено со ветерот кој го засилува чувството на студ.

Mont Blanc

Луѓето обично се искачуваат во мали групи со водич, а и вие може да ангажирате водич во Шамони ако сметате дека ви е потребен. Може да се искачите сами, но мора да контактирате со планинската канцеларија во Шамони и да ги известите за искачувањето. За редот на планината не се грижат само планинарите, туку и планинарската полиција. Значи, од 3800 метри нагоре ќе се искачувате во светот на снегот и мразот - сè околу вас е бело, освен синото небо. Патеката е динамична - ќе имате искачувања, но и спуштања и тоа ментално ќе ве исцрпи. На надморска височина од 4369 метри има засолниште „Валот“ кое може да го користите бесплатно, но ноќевањето во никој случај не е препорачливо, освен ако ви е последна шанса. На последните делови од искачувањето постојат два изложени делови, во високогорскиот жаргон тие се нарекуваат „жилети“. Овие се многу тесни патеки по сртот, а од двете страни е бездна во која е подобро да не паднете. Последниот дел од искачувањето е особено ментално напорен затоа што постојано го гледате врвот пред себе, а додека се искачувате до него, гледате дека пред вас има уште еден рид, така што кога ќе дојдете до него има уште еден. Но, верувајте ми, кога ќе стигнете до врвот, чувството е магично! Врвот на Мон Блан е простран и може да собере многу планинари во исто време.

Mont Blanc

Тур де Мон Блан

Искачувањето на Мон Блан не е само опасна високогорска авантура во светот на снегот и мразот, покрај тоа што ќе сретнете поинаква нова култура, ќе поминете низ свет со неизмерно убава природа. Прекрасните планинарски патеки ве водат низ ливади и падини до самите глечери, кои понекогаш ќе ве поздрават со гром. Ќе бидете воодушевени кога ќе ги чуете веселите ѕвона и разиграните дивокози, а може да наидете на домашни животни кои можат да ви приоѓаат да ве мирисаат - коњи, крави и овци. Ова е токму она што привлекува многу планинари од целиот свет кои доаѓаат овде не само да се искачат до највисокиот врв на Алпите, туку да прошетаат околу него, тура која може да трае неколку дена. Спиењето во планинарските домови не е многу скапо, но ќе треба да потрошите повеќе пари за јадење и пиење, освен ако не планирате да си носите залихи во ранецот. Многу од овие домови се изградени во архитектонски стил на традиционалните пастирски планински домови, па искуството ќе биде целосно.

Mont Blanc

Дали можам да го сторам тоа?

Мон Блан е познат како лесна планинска тура која секој може да ја помине, но за жал, приказните на нашите планинари кои по враќањето дома се фалат дека „не е тешко“. Нема лесен четири-илјадник, а и Мон Блан дефинитивно не е. Секоја планина мора да се почитува и има свои скриени опасности, па дури и најидеалното искачување може да се претвори во кошмар во текот на најубавиот ден. Звучи чудно, но секоја година околу Мон Блан умираат околу 20 алпинисти. Покрај тоа што е важно да се биде во добра психофизичка подготвеност, мора да ја имате сета потребна опрема и знаење како да ја користите. Искачувањето на големи надморски височини бара процес на аклиматизација, па затоа мора тактички да се разработи како ќе се искачите на планината и како ќе ја извршите оваа аклиматизација. Препорачливо е пред искачувањето на Мон Блан да посетите уште еден врв до 4000 метри, за да ја направите аклиматизацијата. Ако веќе сте го поставиле искачувањето на Мон Блан како цел, тогаш мора да бидете подготвени да жртвувате доволно денови за да ја постигнете таа цел. Секако за едно вакво искачувањето ќе ви бидат потребни соодветни претходни подготовки на нашите планини, и ако искрено ги направите подготовките, авантурата на Мон Блан ќе биде едно од најубавите искуства во вашиот живот - тоа ви го ветуваме!